Tìm kiếm: truyền thống lịch sử

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ Đại thắng mùa Xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử vẫn còn vang vọng, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, việc khơi dậy và phát huy truyền thống lịch sử hào hùng của chiến dịch không chỉ là sự tri ân lịch sử, mà còn là yêu cầu tất yếu để xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh, tiến mạnh trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ ký công nhận Bảo vật quốc gia (đợt 14, năm 2025), tỉnh Ninh Bình có 5 hiện vật, nhóm hiện vật được vinh danh trong đợt này. Đây là những hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa đang được lưu giữ và phát huy giá trị nhằm góp phần giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu, tham quan của đông đảo nhân dân và du khách.

Xuân Bính Ngọ đã về đúng vào dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2026). Xuân nay, mùa Xuân - Đại hội. Ấy là tâm sự của nhiều đảng viên lão thành quê hương Ninh Bình - miền quê giàu truyền thống lịch sử, văn hiến, cách mạng và anh hùng.

Năm 2025 đã khép lại, năm 2026 mở ra với thật nhiều cảm xúc sâu lắng cùng niềm tin mới, khát vọng mới trong kỷ nguyên mới. Với Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân Ninh Bình, năm mới đến trong tâm thế vững vàng hơn, bản lĩnh hơn sau một năm nỗ lực không ngừng, trong niềm tin được thắp sáng và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của vùng đất, con người giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng và anh hùng.

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành (31/10/1945-31/10/2025), lực lượng vũ trang (LLVT) Quân khu 3 luôn là lực lượng tiên phong, nòng cốt trong đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tự hào đóng góp vào truyền thống lịch sử của LLVT Quân khu 3, LLVT tỉnh Ninh Bình luôn phát huy tinh thần đội quân chiến đấu, đội quân công tác, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, là lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy, chỗ dựa vững chắc của cấp uỷ, chính quyền, nhân dân địa phương.

Là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng, 65 năm trước, Nông trường Đồng Giao-Tam Điệp đã vinh dự được đón Bác Hồ về thăm. Thực hiện lời dạy của Bác, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố Tam Điệp luôn phát huy truyền thống của quê hương, nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tận dụng tốt thời cơ, đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội từng bước vươn lên xây dựng Tam Điệp trở thành một đô thị hiện đại, văn minh, bản sắc và bền vững.

Xã Khánh Cư (Yên Khánh) không chỉ được biết đến là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa mà còn là địa phương vinh dự được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm. Sự kiện lịch sử ý nghĩa ấy đã trở thành nguồn động lực to lớn, thôi thúc Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân xã Khánh Cư không ngừng nỗ lực, kiến tạo một diện mạo mới, ngày càng khang trang, giàu đẹp.

Với sự giàu có về thiên nhiên, văn hóa và truyền thống lịch sử, huyện Gia Viễn đã khai thác hiệu quả tiềm năng và cơ hội để phát triển du lịch. Tạo đà vươn mình trở thành một trong những trung tâm kinh tế vùng, là động lực cho sự phát triển của tỉnh.

Giáo dục truyền thống lịch sử văn hoá cho thế hệ trẻ, nhất là các em học sinh luôn được ngành Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình xác định là giải pháp quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh, thiếu niên. Từ đó giúp các em học sinh thêm hiểu, tự hào và có ý thức bảo vệ gìn giữ những di tích lịch sử, di sản văn hoá ông cha để lại.

Phú Lộc, vùng đất anh hùng thuộc huyện Nho Quan không chỉ nổi tiếng với bề dày truyền thống lịch sử và văn hóa, mà còn là một trong những biểu tượng của tinh thần kiên cường chống giặc ngoại xâm của quân và dân ta. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và chống Mỹ cứu nước, nơi đây đã ghi dấu những chiến công to lớn của quân dân ta; được công nhận là xã An toàn khu và trở thành “địa chỉ đỏ”-nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Ngày nay, Phú Lộc đang vươn mình mạnh mẽ, hòa nhịp vào sự phát triển chung của quê hương, đất nước.

Tháng 3 âm lịch hàng năm, học sinh trên địa bàn thành phố Hoa Lư được trải nghiệm, hoà mình vào không khí Lễ hội Hoa Lư thông qua việc tham gia các hội thi diễn tích “Cờ lau tập trận”, “Kéo chữ Thái Bình”… Qua đó góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, khơi dậy lòng tự hào dân tộc trong các em học sinh .

Thời gian tới, Chính phủ tập trung hoàn thành đề án sắp xếp lại địa giới các đơn vị hành chính theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, theo hướng sáp nhập một số tỉnh để mở rộng địa giới cấp tỉnh phù hợp tiêu chí, điều kiện, hoàn cảnh, truyền thống lịch sử - văn hóa; không tổ chức cấp huyện; giảm đầu mối để mở rộng quy mô của cấp xã; đồng thời đề xuất sửa đổi, bố sung, hoàn thiện các văn bản pháp luật liên quan.

Lễ hội truyền thống là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần người Việt, là sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi lễ hội sẽ mang một màu sắc riêng biệt nhưng đều có chung một tinh thần hướng thiện; hướng về nguồn cội, để tri ân những người có công với quê hương, đất nước. Mang theo những ước vọng đầu xuân, hòa mình trong không khí linh thiêng của lễ hội, lòng người như được giao hòa với thiên nhiên, vũ trụ. Sự phong phú của lễ hội đầu xuân không chỉ có ý nghĩa về giá trị lịch sử mà còn là một sản phẩm du lịch văn hoá tâm linh hấp dẫn và đang có xu hướng ngày càng phát triển. Tuy nhiên, làm thế nào để những lễ hội truyền thống thực sự trở thành “sợi dây” cố kết cộng đồng và có ý nghĩa giáo dục đạo lý, truyền thống lịch sử; bảo tồn, làm giàu và phát huy bản sắc văn hóa? Đó chính là nội dung trao đổi giữa phóng viên (P.V) Báo Hà Nam  với ông Ngô Thanh Tuân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể Thao và Du lịch.

Từ đường không chỉ là những công trình tâm linh, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, mà còn là nơi lưu giữ giá trị văn hoá của dòng họ, nơi thế hệ sau thể hiện đạo hiếu, lòng biết ơn, sự tri ân công đức với các bậc tiền nhân đặt nền móng cho sự hình thành, phát triển của dòng họ. Đây cũng là nơi lưu giữ những tư liệu quý, góp phần làm tốt công tác giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa quê hương. Từ đường Họ Lại Phù Vân (thành phố Phủ Lý) là một trong những từ đường như thế.

Kế thừa truyền thống lịch sử, lý tưởng cách mạng sáng ngời của lớp lớp thế hệ cha anh đi trước, tuổi trẻ Ninh Bình hôm nay đang phát huy sức trẻ, xung kích, tình nguyện trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, xứng đáng là lực lượng nòng cốt, là “mùa xuân” của đất nước.

Ninh Bình - vùng đất địa linh nhân kiệt, với truyền thống lịch sử, văn hóa trải dài hàng nghìn năm, hội tụ đầy đủ các điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trong đó, sự phát triển của các ngành nghề thủ công mỹ nghệ bao chứa cả văn hóa dân tộc và tinh hoa của người Cố đô. Đây được xem là nền tảng cho sự đổi mới, phát triển các ngành thiết kế sáng tạo và du lịch, tạo thêm động lực thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa phát triển.

Với các giải pháp hiệu quả, sáng tạo trong các hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử, văn hoá, ngành Giáo dục-Đào tạo Ninh Bình đã góp phần bồi đắp, phát huy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc cũng như khơi dậy sự nỗ lực học tập, rèn luyện, cống hiến cho các thế hệ học sinh.

Gia Viễn không chỉ là địa phương có nhiều danh lam, thắng cảnh nổi tiếng mà còn là vùng đất giàu truyền thống lịch sử. Những năm qua, huyện Gia Viễn luôn chú trọng bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, góp phần giáo dục truyền thống, thúc đẩy phát triển du lịch.

Nam Định có hệ thống di tích lịch sử - văn hóa phong phú với hơn 1.300 điểm thuộc các loại hình. Hệ thống các di tích, bảo tàng, nhà lưu niệm, nhà truyền thống trên địa bàn tỉnh đang trở thành “địa chỉ đỏ” trong công tác giáo dục truyền thống yêu nước, lịch sử cách mạng của quê hương cho thế hệ trẻ.

Thắng lợi của chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954 với đỉnh cao là trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ đã đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta đi đến thắng lợi hoàn toàn. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Điện Biên Phủ như là một cái mốc chói lọi bằng vàng của lịch sử. Nó ghi rõ nơi chủ nghĩa thực dân lăn xuống dốc và tan rã, đồng thời phong trào giải phóng dân tộc khắp thế giới đang lên cao đến thắng lợi hoàn toàn”(1). Thắng lợi đó được bắt nguồn từ truyền thống lịch sử vẻ vang của dân tộc, từ sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, chiến đấu với ý chí quyết chiến, quyết thắng vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đánh dấu thành công xuất sắc trong chỉ đạo chiến tranh của Đảng.

Thời gian qua, việc đưa chương trình giáo dục văn hóa truyền thống, lịch sử địa phương vào giảng dạy trong trường học đã được đông đảo giáo viên, học sinh các nhà trường trên địa bàn tỉnh đón nhận tích cực. Qua đó, từng bước bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào về truyền thống dân tộc và hình thành năng lực, phẩm chất cần thiết cho các thế hệ học sinh.

Gia Viễn là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, vùng đất "sinh vương sinh thánh", nơi đã sinh ra vua Đinh Tiên Hoàng, thánh Nguyễn Minh Không và nhiều danh nhân tiêu biểu khác. Để bồi đắp thêm tình yêu, niềm tự hào về quê hương cho thế hệ trẻ, công tác giáo dục truyền thống văn hóa, lịch sử địa phương được các cấp, các ngành quan tâm, đổi mới với nhiều phương thức phong phú, phù hợp với điều kiện thực tế.

Không có nhiều lợi thế danh lam thắng cảnh kỳ thú, hấp dẫn, nhưng vùng đất Nam Định giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và hệ thống di tích, danh thắng đa dạng phù hợp với loại hình du lịch trải nghiệm điền dã, tín ngưỡng tâm linh, cùng nhiều đặc sản ẩm thực đậm đà hương vị quê hương. Đây là nguồn cảm hứng cho những người yêu thích du lịch khám phá, trải nghiệm về Nam Định.

Nhằm tiếp tục gìn giữ, kế thừa, tiếp bước và phát huy truyền thống lịch sử hào hùng của phong trào Tây Sơn và tỏ lòng thành kính, tri ân những đóng góp của người anh hùng “áo vải cờ đào”, trí dũng song toàn Quang Trung - Nguyễn Huệ, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách "Quang Trung - Anh hùng dân tộc (1788-1792)" của nhà nghiên cứu sử học và văn học Hoàng Thúc Trâm.

Nhằm khẳng định vai trò của sách, báo và thư viện đối với đời sống xã hội, xây dựng thói quen đọc sách, kết nối và truyền cảm hứng, niềm đam mê đọc sách cho các em học sinh, góp phần đẩy mạnh phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, vừa qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Liên hoan Thiếu nhi tuyên truyền giới thiệu sách tỉnh Hà Nam năm 2023. Tại Liên hoan, các em thiếu niên, nhi đồng đại diện cho các huyện, thị xã, thành phố tuyên truyền, giới thiệu, chia sẻ cảm nhận về một cuốn sách hoặc một chùm sách hay, bổ ích. Đó có thể là những cuốn sách ca ngợi về Đảng, Bác Hồ kính yêu; truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam; những tấm gương tiêu biểu trong xây dựng đất nước, trong công cuộc đấu tranh, bảo vệ Tổ quốc, chủ quyền biển đảo quê hương; truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa, vẻ đẹp của mảnh đất và con người Hà Nam hay bất kỳ chủ đề nào mà các em yêu thích, như: vẻ đẹp thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, an toàn giao thông, kỹ năng sống, bảo vệ môi trường…